QUYỂN I: BIỂN VÀ RỒNG
Chương 23 – Những Người Không Có Tên
Có một sự thật mà phần lớn người dân không bao giờ biết.
Khi họ ngủ.
Vẫn có những người thức.
Khi họ ăn.
Vẫn có những người quan sát.
Khi họ nói.
Vẫn có những người lắng nghe.
Những người ấy không có chức quan lớn.
Không có quân đội.
Không có cờ hiệu.
Nhưng đôi khi.
Họ quyết định vận mệnh của cả một triều đại.
Mạc Đăng Dung bắt đầu tiếp xúc với thế giới ấy.
Từng chút một.
Giống như người thợ lặn từ từ chìm xuống đáy biển.
Càng xuống sâu.
Ánh sáng càng ít.
Nhưng sự thật lại càng nhiều.
Sau sự việc bức thư.
Anh được giao thêm những nhiệm vụ tương tự.
Đưa tin.
Quan sát.
Gặp gỡ những người tưởng như bình thường.
Một người bán trà.
Một thầy đồ nghèo.
Một chủ thuyền.
Một người chép sách.
Bề ngoài.
Không liên quan gì tới triều đình.
Nhưng rồi Đăng Dung phát hiện.
Tin tức trong kinh thành.
Thường xuất hiện ở tai họ trước khi xuất hiện ở công đường.
Một buổi chiều.
Anh ngồi uống trà ở quán ven hồ.
Một lão già bán quạt đang ngồi gần đó.
Ông ta nhìn mặt nước.
Bất chợt nói:
"Ba ngày nữa sẽ có người mất chức."
Đăng Dung hơi giật mình.
"Bác biết sao?"
Ông già cười.
Không trả lời.
Ba ngày sau.
Quả thật có một vị quan bị cách chức.
Tin tức khiến cả kinh thành xôn xao.
Nhưng ông lão bán quạt đã biết từ trước.
Lần đầu tiên.
Đăng Dung hiểu.
Tin tức giống nước.
Luôn chảy trước khi người ta nhìn thấy dòng sông.
Một hôm khác.
Anh gặp một người ăn mày.
Quần áo rách rưới.
Ngồi ở góc chợ.
Không ai để ý.
Không ai quan tâm.
Nhưng khi Đăng Dung đi ngang.
Người ăn mày khẽ nói:
"Phía nam thành có khách lạ."
"Ba người."
"Một người thuận tay trái."
"Một người bị què chân."
"Một người nói giọng Thanh Hóa."
Đăng Dung khựng lại.
Thông tin chính xác đến đáng sợ.
Anh quay đầu.
Người ăn mày vẫn cúi mặt như chưa từng nói gì.
Lúc ấy.
Anh mới hiểu.
Có những đôi mắt trong kinh thành.
Không ai nhìn thấy.
Nhưng chúng nhìn thấy tất cả.
Buổi tối.
Anh tới căn nhà đầy sách.
Ông lão đang đánh cờ một mình.
Vẫn như mọi lần.
Một bàn cờ.
Hai phe.
Nhưng chỉ có một người chơi.
Đăng Dung kể lại những điều mình chứng kiến.
Ông lão nghe xong.
Khẽ đặt một quân cờ xuống.
"Tốt."
"Con đang bắt đầu hiểu."
"Hiểu gì ạ?"
Ông nhìn bàn cờ.
Không nhìn anh.
"Hiểu rằng lịch sử không được tạo ra bởi những người đứng giữa sân khấu."
Ngọn đèn dầu cháy khẽ.
Bóng quân cờ trải dài.
Ông tiếp tục.
"Khán giả nhớ tên vua."
"Nhớ tên tướng."
"Nhớ tên danh thần."
Rồi ông đặt một quân tốt nhỏ ở góc bàn.
"Nhưng ít ai nhớ người mở cổng thành."
"Người mang tin."
"Người đổi một lá thư."
"Hay người quyết định đứng sang một bên."
Đăng Dung lặng người.
Ông lão nhấc quân tốt lên.
Đặt giữa bàn.
"Đôi khi."
"Một quân tốt."
"Làm thay đổi cả ván cờ."
Ngoài trời.
Gió đêm thổi qua.
Những cành tre va vào nhau.
Phát ra tiếng xào xạc.
Giống như những lời thì thầm vô tận của kinh thành.
Đăng Dung bỗng nhớ tới quê nhà.
Biển cả.
Sóng lớn.
Bão tố.
Ngày xưa.
Anh từng nghĩ người điều khiển con thuyền là quan trọng nhất.
Nhưng rồi anh nhận ra.
Có khi.
Một sợi dây buồm đứt.
Một chiếc đinh lỏng.
Một người chèo sai nhịp.
Mới là thứ quyết định sống chết.
Triều đình cũng vậy.
Một đất nước cũng vậy.
Và lịch sử cũng vậy.
Đêm ấy.
Trước khi Đăng Dung rời đi.
Ông lão bỗng hỏi:
"Con nghĩ mình là người thế nào?"
Đăng Dung ngạc nhiên.
Đây là lần đầu tiên ông hỏi chuyện đó.
Anh suy nghĩ rất lâu.
Rồi đáp:
"Con không biết."
Ông lão gật đầu.
Như thể đó là câu trả lời đúng.
"Rất tốt."
"Vì sao ạ?"
Ông nhìn ra màn đêm ngoài cửa.
Ánh mắt xa xăm.
"Những người nguy hiểm nhất."
"Là những kẻ quá chắc chắn mình là ai."
Ông đứng dậy.
Chậm rãi khép bàn cờ.
Rồi nói thêm.
"Khi còn trẻ."
"Hãy học cách nghi ngờ chính mình."
Đăng Dung cúi đầu.
Ghi nhớ từng chữ.
Anh chưa hiểu hết.
Nhưng cảm nhận được sức nặng trong lời nói ấy.
Bởi nhiều năm sau.
Anh sẽ gặp vô số người.
Những người tin rằng mình luôn đúng.
Những người tin rằng thiên hạ phải theo ý mình.
Những người tin rằng họ là chính nghĩa.
Và chính những người ấy.
Sẽ đẩy Đại Việt vào những cơn bão lớn nhất.
Còn đêm nay.
Một chàng trai xuất thân từ làng chài.
Vẫn đang học.
Học cách nhìn.
Học cách nghe.
Học cách nghi ngờ.
Và quan trọng nhất.
Học cách hiểu con người.
Bởi ông lão biết.
Sớm thôi.
Bài học tiếp theo sẽ không còn là quan sát nữa.
Mà là lựa chọn.
Lựa chọn đầu tiên.
Thật sự đầu tiên.
Có thể cứu một người.
Hoặc giết một người.
Và từ đó.
Không còn đường quay lại.
Hết Chương 23.
Hãy là người đầu tiên bình luận về chương này!