QUYỂN I: BIỂN VÀ RỒNG

Sau đêm bên bờ sông.

Mạc Đăng Dung thay đổi.

—

Không phải kiểu thay đổi mà người khác nhìn thấy.

—

Không ai thấy cậu cao thêm.

—

Không ai thấy cậu khỏe thêm.

—

Nhưng trong đầu cậu.

—

Đã xuất hiện một câu hỏi mới.

—

**”Làm sao để hiểu thế giới?”**

—

Trước đây.

—

Cậu chỉ muốn mạnh hơn.

—

Bây giờ.

—

Cậu muốn hiểu hơn.

—

Và đó là một con đường khó hơn nhiều.

—

Một buổi chiều.

—

Viên quan sai cậu mang thư tới một ngôi nhà nhỏ ở phía Tây thành.

—

Không phải phủ đệ.

—

Không phải dinh quan.

—

Chỉ là một ngôi nhà cũ nằm sau rặng tre.

—

Rất bình thường.

—

Thậm chí hơi nghèo.

—

Đăng Dung ngạc nhiên.

—

Một người có địa vị như viên quan.

—

Sao lại gửi thư đến nơi này?

—

Cậu gõ cửa.

—

Không ai trả lời.

—

Gõ lần nữa.

—

Vẫn im lặng.

—

Cánh cửa khép hờ.

—

Đăng Dung đẩy nhẹ.

—

Kẽo kẹt.

—

Cửa mở ra.

—

Bên trong.

—

Sách.

—

Rất nhiều sách.

—

Từng chồng sách chất đầy căn nhà.

—

Trên bàn.

—

Trên ghế.

—

Trên kệ.

—

Ngay cả dưới sàn.

—

Mùi giấy cũ và mực tàu ngập trong không khí.

—

Giữa biển sách ấy.

—

Có một ông lão đang ngủ.

—

Đúng hơn là gục đầu trên bàn.

—

Một quyển sách mở trước mặt.

—

Một cây bút vẫn còn trên tay.

—

Đăng Dung đứng yên.

—

Không biết nên gọi hay nên đợi.

—

Đúng lúc đó.

—

Ông lão mở mắt.

—

Nhìn cậu.

—

Rồi nhìn lá thư.

—

“Đưa đây.”

—

Giọng bình thản.

—

Không khách sáo.

—

Không lạnh nhạt.

—

Chỉ như thể hai người quen nhau từ lâu.

—

Ông mở thư.

—

Đọc rất nhanh.

—

Xong rồi đặt xuống.

—

Nhìn Đăng Dung.

—

“Từ biển tới?”

—

Đăng Dung giật mình.

—

“Dạ?”

—

“Da cháy nắng.”

—

Ông chỉ tay.

—

“Vai lệch.”

—

“Người quen kéo lưới.”

—

Ông nhìn tiếp.

—

“Bàn tay có vết chai cũ.”

—

“Không phải nông dân.”

—

“Ngư dân.”

—

Đăng Dung há hốc miệng.

—

Ông lão nói hết sức tự nhiên.

—

Như thể đang đọc một cuốn sách.

—

“Lại còn trẻ.”

—

“Nhưng mắt không giống người trẻ.”

—

“Đã từng mất người thân.”

—

Lần này.

—

Đăng Dung thật sự lạnh sống lưng.

—

“Tại sao ông biết?”

—

Ông lão bật cười.

—

Tiếng cười khàn khàn.

—

“Ta không biết.”

—

“Ta chỉ nhìn.”

—

Câu trả lời ấy.

—

Làm Đăng Dung nhớ đến một người.

—

Một người cậu chưa từng gặp.

—

Nhưng ở đâu đó.

—

Dường như cũng đang nói điều tương tự.

—

Ông lão đứng dậy.

—

Chậm rãi đi tới giá sách.

—

Lấy xuống một cuốn.

—

Đặt trước mặt cậu.

—

“Biết chữ không?”

—

“Biết một ít.”

—

“Đọc thử.”

—

Đăng Dung mở sách.

—

Đọc được.

—

Nhưng chậm.

—

Rất chậm.

—

Nhiều chữ không hiểu.

—

Ông lão ngồi xuống đối diện.

—

Không hề chế giễu.

—

Chỉ lặng lẽ quan sát.

—

Sau một lúc.

—

Ông hỏi:

—

“Ngươi muốn mạnh không?”

—

“Có.”

—

“Muốn giàu không?”

—

“Có.”

—

“Muốn có quyền lực không?”

—

Đăng Dung ngập ngừng.

—

Rồi vẫn gật đầu.

—

Ông lão cười.

—

“Ít nhất ngươi còn thành thật.”

—

Rồi ông lấy một quyển sách khác.

—

Mỏng hơn.

—

Đặt cạnh quyển đầu.

—

“Đọc hết hai quyển này.”

—

“Bao lâu?”

—

“Một tháng.”

—

Đăng Dung tròn mắt.

—

“Con không có nhiều thời gian như vậy.”

—

Ông lão bật cười.

—

“Ngươi nghĩ những người thay đổi thiên hạ có thời gian rảnh sao?”

—

Căn phòng yên lặng.

—

Chỉ còn tiếng gió ngoài hiên.

—

Rất lâu sau.

—

Đăng Dung cầm hai quyển sách.

—

Đứng dậy.

—

Trước khi đi.

—

Cậu quay lại hỏi:

—

“Ông là ai?”

—

Ông lão ngẫm nghĩ.

—

Rồi đáp:

—

“Chỉ là một người thích đọc sách.”

—

“Con có thể quay lại không?”

—

“Được.”

—

“Bao giờ?”

—

Ông lão nhún vai.

—

“Bất cứ lúc nào ngươi có câu hỏi.”

—

“Và nhớ.”

—

Ông nhìn thẳng vào mắt cậu.

—

> “Kẻ ngu học hỏi để trả lời.”
>
> “Người khôn học hỏi để đặt câu hỏi.”

—

Đăng Dung cúi đầu.

—

Rồi rời khỏi căn nhà.

—

Hai quyển sách ôm trong ngực.

—

Chiều hôm ấy.

—

Con đường trở về phủ dường như ngắn hơn.

—

Bởi lần đầu tiên.

—

Cậu cảm thấy mình vừa tìm thấy thứ còn quý hơn tiền bạc.

—

Một người thầy.

—

Dù chưa biết tên.

—

Ở nơi rất xa.

—

Một thiếu niên tên Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng đang đọc sách dưới ánh đèn dầu.

—

Mỗi người.

—

Một con đường.

—

Một hành trình.

—

Nhưng đều đang bước về phía tri thức.

—

Bởi trước khi thay đổi lịch sử.

—

Con người phải học cách thay đổi chính mình.

—

**Hết Chương 11.**