QUYỂN I: BIỂN VÀ RỒNG
Chương 40 – Nước Cờ Đầu Tiên
Chương 40: Nước Cờ Đầu Tiên
Có những quyết định.
Sai hay đúng.
Chỉ cần vài ngày là biết.
Có những quyết định.
Phải mất nhiều năm mới thấy kết quả.
Và có những quyết định.
Chỉ khi tóc đã bạc.
Người ta mới hiểu mình đã đánh đổi điều gì.
Mùa đông năm ấy.
Kinh thành Thăng Long đón một mùa lạnh hiếm thấy.
Gió bấc tràn về từ phương bắc.
Mang theo những đám mây xám nặng nề.
Bầu không khí trong triều cũng chẳng khác gì.
Âm u.
Nặng nề.
Đầy những điều không ai muốn nói ra.
Những năm gần đây.
Ngân khố bắt đầu suy giảm.
Một số địa phương liên tục gặp thiên tai.
Quan lại các nơi dâng sớ xin giảm thuế.
Trong khi triều đình lại cần tiền cho quân đội.
Cho đê điều.
Cho kho lương.
Cho vô số việc khác.
Mâu thuẫn ngày càng lớn.
Cuối cùng.
Một cuộc tranh luận dữ dội nổ ra trong triều.
Giữa hai phe.
Một bên muốn tăng thuế.
Một bên muốn giảm.
Mỗi bên đều có lý lẽ riêng.
Mỗi bên đều nhân danh quốc gia.
Mỗi bên đều khẳng định mình đúng.
Và chính vì vậy.
Cuộc tranh luận trở nên nguy hiểm.
Bởi những cuộc chiến khốc liệt nhất.
Thường diễn ra giữa những người đều tin rằng mình đang làm điều đúng.
Trong nhiều ngày.
Các cuộc họp kéo dài liên tục.
Không ai nhượng bộ.
Không ai lùi bước.
Tình hình dần bế tắc.
Rồi bất ngờ.
Tên của Mạc Đăng Dung được nhắc tới.
Ban đầu.
Chỉ là một ý kiến.
Sau đó.
Là nhiều ý kiến.
Cuối cùng.
Một đề nghị chính thức.
Anh được yêu cầu tham gia nhóm khảo sát.
Đưa ra báo cáo độc lập.
Một bản đánh giá khách quan về tình hình thực tế.
Đối với nhiều người.
Đó là vinh dự.
Đối với Đăng Dung.
Đó là một cái bẫy.
Bởi anh hiểu.
Dù báo cáo nghiêng về bên nào.
Cũng sẽ khiến bên còn lại bất mãn.
Lần đầu tiên.
Anh không chỉ điều tra.
Không chỉ quan sát.
Mà phải lựa chọn.
Phải đứng ở một phía.
Đó chính là bản chất của quyền lực.
Không phải ra lệnh.
Mà là quyết định.
Vài ngày sau.
Anh lên đường.
Cùng một đoàn nhỏ.
Đi qua nhiều địa phương.
Gặp nông dân.
Gặp thương nhân.
Gặp các quan lại địa phương.
Nghe họ kể.
Nghe họ tranh luận.
Nghe họ than phiền.
Và càng đi.
Anh càng nhận ra.
Không có đáp án đơn giản.
Người dân thực sự khó khăn.
Điều đó đúng.
Nhưng quốc gia cũng thực sự cần tiền.
Điều đó cũng đúng.
Một bên là cái đói hiện tại.
Một bên là nguy cơ tương lai.
Một bên là hôm nay.
Một bên là ngày mai.
Anh nhớ tới biển.
Nhớ những ngày theo cha ra khơi.
Khi gặp bão.
Người thuyền trưởng không thể chỉ nhìn vào con sóng trước mặt.
Cũng không thể chỉ nhìn đường chân trời.
Phải nhìn cả hai.
Cùng lúc.
Khi trở về kinh thành.
Bản báo cáo được viết suốt ba đêm liền.
Không theo phe nào.
Không chiều lòng ai.
Không đưa ra câu trả lời dễ chịu.
Anh đề xuất giảm gánh nặng cho những vùng khó khăn nhất.
Nhưng đồng thời cải tổ việc thu thuế.
Cắt bỏ thất thoát.
Xử lý tham nhũng.
Tăng hiệu quả quản lý.
Nói cách khác.
Không lấy thêm từ người nghèo.
Mà ngăn những kẻ giàu lên từ sự hỗn loạn.
Bản báo cáo gây tranh cãi ngay lập tức.
Một số người khen ngợi.
Một số người chỉ trích.
Một số người tức giận.
Nhưng điều quan trọng nhất.
Là lần đầu tiên.
Mạc Đăng Dung đã tự mình đặt một quân cờ xuống bàn.
Không theo ai.
Không dựa vào ai.
Mà bằng chính nhận định của mình.
Tối hôm đó.
Anh tới căn nhà đầy sách.
Ông lão đang ngồi bên lò than.
Nghe xong mọi chuyện.
Ông chỉ hỏi:
"Con thấy thế nào?"
Đăng Dung suy nghĩ.
Rồi đáp:
"Con thấy sợ."
Ông già bật cười.
"Cuối cùng."
"Con cũng nói được câu này."
Đăng Dung ngạc nhiên.
Ông tiếp tục.
"Người không biết sợ."
"Không nên nắm quyền."
Ngọn than hồng phát ra tiếng nổ lách tách.
"Bởi người biết sợ."
"Mới hiểu hậu quả của quyết định."
Một lúc sau.
Ông nhìn sâu vào mắt học trò.
Và hỏi:
"Con có biết hôm nay khác những ngày trước ở đâu không?"
Đăng Dung lắc đầu.
Ông mỉm cười.
"Trước đây."
"Con chỉ học về quyền lực."
"Hôm nay."
Ông chậm rãi đặt một quân cờ xuống bàn cờ gỗ bên cạnh.
Cạch.
Âm thanh rất nhỏ.
Nhưng vang vọng trong tâm trí Đăng Dung.
"Con đã bắt đầu sử dụng nó."
Ngoài trời.
Tuyết không rơi ở Đại Việt.
Nhưng đêm đông ấy.
Gió lạnh hơn thường lệ.
Thăng Long chìm trong màn sương dày.
Không ai biết tương lai sẽ ra sao.
Không ai biết người thanh niên từ làng chài ấy sẽ đi tới đâu.
Nhưng một điều đã thay đổi.
Từ hôm nay.
Mạc Đăng Dung không còn là người đứng bên bàn cờ nữa.
Anh đã bước vào trong.
Và lịch sử.
Lặng lẽ bắt đầu chú ý tới anh.
Hết Phần I
Hãy là người đầu tiên bình luận về chương này!