QUYỂN I: BIỂN VÀ RỒNG
Chương 15 – Con Hổ Trong Chuồng Vàng
Năm ấy.
Mạc Đăng Dung hai mươi hai tuổi.
Độ tuổi đẹp nhất của một người đàn ông.
Sức khỏe sung mãn.
Tinh thần sắc bén.
Và tham vọng bắt đầu thức giấc.
Thăng Long vẫn phồn hoa.
Nhưng những người biết quan sát đều cảm nhận được điều gì đó.
Một thứ vô hình.
Như mùi mưa trước cơn giông.
Như tiếng gỗ mục bên trong cột nhà.
Rất khó nhận ra.
Nhưng đã tồn tại.
Đăng Dung giờ đây đã là một thị vệ có tiếng.
Không phải vì xuất thân.
Mà vì năng lực.
Anh cưỡi ngựa giỏi.
Bắn cung khá.
Sức khỏe hơn người.
Quan trọng hơn.
Anh biết suy nghĩ.
Điều hiếm thấy trong đội ngũ chỉ quen dùng gươm giáo.
Một buổi sáng.
Đội thị vệ được lệnh vào hoàng thành.
Có buổi thiết triều đặc biệt.
Những thị vệ bình thường không được đứng gần.
Nhưng hôm ấy.
Nhờ nhiệm vụ hộ vệ nội cung.
Đăng Dung được đứng ở một hành lang nhìn xuống đại điện.
Khoảng cách khá xa.
Nhưng đủ để thấy mọi thứ.
Lần đầu tiên trong đời.
Anh nhìn thấy nhà vua.
Người đứng trên đỉnh cao nhất của thiên hạ.
Người mà hàng triệu người phải cúi đầu.
Người mà một lời nói có thể quyết định vận mệnh của vô số người.
Đăng Dung chăm chú nhìn.
Và rồi…
Anh thấy thất vọng.
Không phải vì nhà vua xấu xí.
Không phải vì nhà vua yếu đuối.
Mà vì ánh mắt.
Ánh mắt ấy không có ngọn lửa.
Không có khát vọng.
Không có sức sống.
Nó giống ánh mắt của một con chim bị nhốt quá lâu.
Một con chim đã quên bầu trời.
Trong lúc các đại thần tranh luận.
Nhà vua chỉ ngồi nghe.
Hoặc giả vờ nghe.
Nhiều lúc.
Ánh mắt ông còn nhìn ra ngoài cửa sổ.
Như đang nghĩ tới điều khác.
Điều đó khiến Đăng Dung bối rối.
Bởi từ nhỏ.
Anh luôn nghĩ vua là người mạnh nhất.
Thông minh nhất.
Quyết đoán nhất.
Nhưng người trước mặt.
Lại không giống như vậy.
Sau buổi thiết triều.
Trên đường ra ngoài.
Một viên quan già đi ngang qua.
Khẽ thở dài.
Tưởng không ai nghe thấy.
Nhưng Đăng Dung nghe rất rõ.
Ông ta nói:
“Đáng tiếc.”
Chỉ hai chữ.
Rồi bước đi.
Nhưng hai chữ ấy ở lại trong đầu Đăng Dung cả ngày.
Buổi tối.
Anh tới căn nhà đầy sách.
Ông lão đang chăm sóc một chậu mai nhỏ.
Từng chiếc lá được lau sạch bụi.
Rất cẩn thận.
Đăng Dung kể chuyện hôm nay.
Kể về nhà vua.
Kể về cảm giác thất vọng.
Ông lão im lặng rất lâu.
Lâu hơn mọi lần.
Cuối cùng mới hỏi:
“Ngươi nghĩ làm vua là gì?”
Đăng Dung đáp ngay:
“Là người có quyền lực lớn nhất.”
Ông lão lắc đầu.
“Đó là cách nhìn của người đứng ngoài.”
Rồi ông chỉ vào chậu mai.
“Cây mai này đẹp không?”
“Đẹp.”
“Nó có tự mọc ở đây không?”
“Không.”
“Ai mang nó tới?”
“Con người.”
“Ai cắt tỉa?”
“Con người.”
“Ai quyết định nó sống ở đâu?”
“Con người.”
Ông gật đầu.
“Nhà vua đôi khi cũng giống cây mai.”
Đăng Dung sững người.
Ông lão đặt khăn xuống.
Nhìn về phía hoàng thành xa xa.
Ẩn hiện dưới ánh trăng.
“Nhiều người tưởng ngồi trên ngai vàng là tự do.”
“Nhưng có khi…”
“Đó lại là chiếc lồng vàng lớn nhất.”
Căn phòng chìm vào yên lặng.
Đăng Dung chưa từng nghĩ theo hướng đó.
Ông lão tiếp tục.
“Một người dân bị ràng buộc bởi miếng cơm.”
“Một viên quan bị ràng buộc bởi chức vị.”
“Một vị vua bị ràng buộc bởi cả thiên hạ.”
Gió đêm thổi qua cửa sổ.
Ngọn đèn dầu rung nhẹ.
Bóng hai người kéo dài trên nền đất.
Rất lâu sau.
Đăng Dung mới hỏi:
“Nếu vậy…”
“Nếu nhà vua yếu.”
“Thì chuyện gì sẽ xảy ra?”
Ông lão nhìn anh.
Ánh mắt sâu như giếng cổ.
Rồi chậm rãi đáp:
“Khi con hổ ngủ.”
“Những con sói sẽ thức dậy.”
Ngoài kia.
Tiếng chó sủa vọng từ cuối phố.
Xa xa.
Một hồi trống canh vang lên.
Đăng Dung bất giác nhìn về phía hoàng thành.
Những bức tường đỏ sẫm trong đêm.
Những mái điện nguy nga.
Biểu tượng của quyền lực.
Nhưng lần đầu tiên.
Anh không còn thấy chúng bất khả xâm phạm.
Bởi anh đã hiểu.
Một triều đại không sụp đổ khi tường thành nứt vỡ.
Nó sụp đổ khi lòng người bắt đầu rạn nứt.
Và những vết nứt ấy.
Đã xuất hiện từ rất lâu rồi.
Chỉ là chưa ai chịu nhìn.
Hoặc không dám nhìn.
Ở một nơi khác.
Nguyễn Bỉnh Khiêm đang chép lại một câu trong sách cổ:
“Thiên hạ hưng vong, tại đắc nhân tâm.”
(Thiên hạ hưng hay vong, đều do lòng người.)
Cậu đọc đi đọc lại câu ấy.
Không biết rằng.
Cùng lúc đó.
Một người thanh niên tại Thăng Long cũng đang bắt đầu hiểu ra điều tương tự.
Nhưng bằng trải nghiệm.
Không phải bằng sách vở.
Hai con đường.
Đang ngày càng tiến gần nhau.
Và lịch sử.
Đang hít một hơi thật sâu.
Trước khi cơn bão lớn nhất của thế kỷ 16 ập tới.
Hết Chương 15.
Hãy là người đầu tiên bình luận về chương này!